18 مه ۲۰۲۵ -"ورزش خطر ابتلا به دیابت را کاهش نمی دهد و اضافه وزن لزوماً آن را افزایش نمی دهد"- در این مقاله پرفسور Roy Taylor، حقایق تلخ پشت اپیدمی دیابت را شرح داده شده است. از زمانی که من برای اولین بار حرفه پزشکی خود را در دهه ۱۹۷۰ آغاز کردم، یک بحران بهداشتی به عنوان اپیدمی زمان ما کاملاً برجسته شده است: دیابت. تخمین زده می شود که این بیماری ۵.۸ میلیون نفر را در بریتانیا تحت تأثیر قرار می دهد و باعث ۵۰۰ مرگ زودرس در هر هفته می شود و فشار غیرقابل تحملی را برخدمات بهداشت ملی(NHS) وارد می کند و هزینه ای بیش از ۱۰ میلیارد پوند در سال برای مالیات دهندگان دارد.
دهه ها کار من در تحقیقات پیشرفته در مورد این بیماری پیچیده و ناتوان کننده برای اولین بار نشان داد که می توان آن را معکوس کرد، و همچنین ما روش دقیق انجام آن را پیدا نمودیم. یافته های پیشگامانه ی ما اکنون اساس برنامه ی جدید NHS را برای کمک به بیماران در غلبه بر این بیماری تشکیل می دهند.
در حال حاضر، مداخله ی فوری برای مقابله با این اپیدمی مورد نیاز است. آخرین آمار نشان می دهد که در سال ۲۰۲۳، بیش تر از نیم میلیون نفر در انگلستان در معرض خطر ابتلا به دیابت نوع ۲نسبت به سال ۲۰۲۲شناسایی شده اند - تقریباً یک پنجم افزایش. داستان های دلخراشی که در طول این سال ها در بیماران دیده ام، شامل قطع عضو، نابینایی، آسیب عصبی، درد طاقت فرسا و کاهش امید به زندگی، با سرعت بسیار زیادی در حال افزایش هستند.
اما پیامی که می خواهم با صدای بلند و واضح ارسال کنم این است که جلوگیری از دیابت و بازگشت به سلامت کامل، که می تواند به طور بالقوه دائمی باشد، پیچیده نیست. این چیزی است که همه می توانند با خیال راحت، در خانه، در کمتر از هشت هفته انجام دهند.
بسیاری از افراد در «منطقه خطر» دیابت- دوره ای که سطح قند خون بالا است، اما دیابت کامل هنوز شروع نشده است- از وضعیت خود بی اطلاع هستند، زیرا پیش دیابت معمولاً بدون علامت است. اما افرادی هستند که به طور خاص در معرض خطر ابتلا به این بیماری هستند و باید به طور ویژه هوشیار باشند. اگر در خانواده ی نزدیک شما کسی مبتلا به دیابت است، یا در دوران بارداری، دیابت بارداری را تجربه کرده اید، خطر ابتلا به دیابت نوع ۲در شما بیشتر است. برخی از گروه های قومی، از جمله افراد آسیای جنوبی و آفریقایی - کارائیبی، نیز مستعدتر هستند. مردان بیشتر از زنان به این بیماری مبتلا می شوند، در حالی که خطر ابتلا به آن در زنان در حوالی یائسگی افزایش می یابد.
علل دیابت نوع ۲همیشه آن چیزی نیست که فکر می کنید
اغلب اوقات فرض می شود که علت اصلی دیابت نوع ۲چاقی است، اما اینطور نیست. رابطه بین وزن و این بیماری ظریف تر از این است. در واقع، تقریباً سه چهارم افرادی که BMI بالای ۴۵دارند، از آن رنج نمی برند.
دیابت نوع ۲ با قند خون بالا مشخص می شود، زمانی که بدن قادر به تولید کافی هورمون انسولین نیست، که باید سطح قند خون را کنترل کند، و سلول های سراسر بدن به طور موثر به انسولینی که دریافت می کنند، پاسخ نمی دهند.
مجموعه ای از پروژه های تحقیقاتی که من در دانشگاه نیوکاسل رهبری کردم، نشان داده اند که این بیماری در واقع ناشی از یک عامل است: تجمع چربی زیاد در کبد و لوزالمعده. ما نشان دادیم که قند اضافی در خون به چربی تبدیل می شود که در اطراف بدن، از جمله در داخل اندام های حیاتی، ذخیره می شود. اگر به خوردن زیاد و ورزش کم ادامه دهید، در مقطعی به آستانه چربی شخصی خود می رسید، زمانی که چربی موجود در کبد و لوزالمعده به مانعی برای عملکرد صحیح این دو اندام تبدیل می شود.
وقتی چربی اضافی در کبد وجود داشته باشد، گلوکز زیادی تولید می کند و همچنین چربی اضافی را به لوزالمعده منتقل می کند. این چربی اضافی سپس به سلول های تولید کننده انسولین در لوزالمعده حمله می کند و منجر به نقص عملکرد آنها می‌شود که نتیجه ی آن دیابت نوع ۲است.
همه این ها به این معنی است که ممکن است به طور قابل مشاهده ای اضافه وزن نداشته باشید، اما همچنان در منطقه خطر باشید - زیرا حتی کسی با BMI «سالم» ممکن است از آستانه چربی بدن خود فراتر رفته باشد. معیار بهتر برای اینکه چه زمانی باید اقدامی انجام دهید این است که آیا اندازه کمر شما بالا است یا در بزرگسالی افزایش یافته است، که نشان می دهد چربی ممکن است در داخل آن اندام های حیاتی شما در حال تجمع باشد. علائم دیگری که نشان می دهد در منطقه ی خطر ابتلا به دیابت هستید شامل خستگی، احساس تشنگی مداوم یا بیدار شدن برای ادرار کردن بیش از حد معمول در شب است.
افراد در هر سنی باید هوشیار باشند
از نظر تاریخی، دیابت نوع ۲با افراد مسن مرتبط بوده است، اما یکی از تکان دهنده ترین تحولاتی که من در کارم شاهد آن بوده ام، انفجار تعداد جوانانی است که به این بیماری مبتلا شده اند.
این بیماری در افراد زیر ۴۰سال، بین سال‌های ۲۰۲۲تا ۲۰۲۳در انگلستان تقریباً یک چهارم افزایش یافته است، از ۱۷۳۱۶۶نفر به ۲۱۶۴۴۰ نفر رسیده است. این کاملاً فاجعه بار است، زیرا این بیماری در افراد جوان تر بسیار خطرناک تر است، چرا که این افراد زودتر دچار عوارض می شوند و زودتر از افرادی که در سنین بالاتر به دیابت نوع 2 مبتلا می شوند، می میرند. متأسفانه، ما حتی شاهد ابتلای کودکان خردسال به دیابت هستیم.
برای نظارت بر اینکه آیا سطح قند خون شما بالاتر از حد طبیعی است، کیت های آزمایش خانگی در دسترس هستند. یا می توانید از پزشک عمومی خود بخواهید آزمایش خون منظم انجام دهد، که در صورت ابتلای هر یک از اعضای خانواده به دیابت نوع ۲بسیار مهم است. پیش دیابت، یک زنگ خطر بزرگ است: تقریباً ۲۵درصد از افراد مبتلا به پیش دیابت در عرض سه تا پنج سالبه دیابت نوع ۲مبتلا خواهند شد و تا ۷۰درصد از این افراد در مقطعی از زندگی خود به این بیماری مبتلا می شوند. با پیش دیابت، شما همچنین در معرض خطر بسیار بیشتری برای حملات قلبی و سکته مغزی هستید.
با این حال، اگر برنامه ی من را دنبال کنید، می توانید سطح قند خون خود را در عرض هفت روز به محدوده ی طبیعی کاهش دهید، اگرچه تا دو ماه طول می کشد تا عوامل زمینه ساز برطرف شوند.
در اینجا نحوه انجام این کار را شرح می دهم:
۱. کاهش وزن کوتاه مدت و شدید
اگر در منطقه خطر دیابت هستید، هر چقدر هم که چربی در بدن خود داشته باشید، برای بدن شما بیش از حد است. نمی توان از این واقعیت فرار کرد که برای از بین بردن این چربی از داخل اندام های داخلی، باید وزن کم کنید. میزان آن به ژنتیک، شکل بدن و آستانه چربی شخصی شما بستگی دارد، اما اکثر بزرگسالان در بریتانیا از کاهش حداقل ۱۰درصد از وزن بدن خود سود می برند.
در واقع، برای جلوگیری از دیابت، باید تا حد امکان به وزنی که در سن ۲۱سالگی داشتید، نزدیک شوید.
من یک کاهش کالری سریع و کوتاه مدت را ترجیح می دهم، که از محبوبیت افتاده است اما اکثر افراد آن را از نظر روانی کمتر سخت و طاقت فرسا می دانند.قبلاً تصور می شد که کاهش سریع وزن به این معنی است که مطمئناً همه آن و حتی بیشتر از آن را دوباره به دست خواهید آورد، اما تحقیقات ما نشان می دهد که این درست نیست، و مزایای این رویکرد بسیار زیاد است. وقتی رژیم غذایی بسیار سختی می گیرید، بدن شما از چربی کبد به عنوان منبع انرژی استفاده می کند، زیرا دسترسی و سوخت و ساز آن بسیار آسان تر از چربی زیر پوست است.
خدمات بهداشت ملی (NHS) از این رویکرد استفاده می کند: یک برنامه غذایی کمی طولانی تر با ۸۰۰کالری در روز شامل سوپ و اسموتی(shake) به همراه ۱۰۰میلی لیتر شیر بدون چربی یا نیمه چرب (اختیاری). پس از آن، یک برنامه غذایی مجدد با دقت مرحله ای و حفظ مداوم وزن، اجتناب از هر چیز فوق فرآوری شده و خوردن وعده های غذایی کوچکتر از قبل، انجام می شود. اکنون، داده های جدیدی از یک مطالعه که به طور مشترک با دانشگاه گلاسکو انجام شده است، داریم که نشان می دهد پس از پنج سال، افرادی که این کاهش وزن سریع را تجربه کرده اند، نسبت به گروه درمان معمول، به کمتر از نصف تعداد دفعات بستری شدن در بیمارستان نیاز داشته اند. همچنین شواهد جدیدی از یک مطالعه دیگر داریم که نشان می دهد اگر افراد به مدت چهار سال یا بیشتر وزن خود را حفظ کنند، میزان بیماری قلبی آنها نصف می شود.
این موضوع با نتایج یک سال پس از اجرای برنامه NHS تقویت شد و نشان داد که حدود یک سوم از افراد تحت پوشش این برنامه اکنون از دیابت رهایی یافته اند که نتیجه ی بسیار مثبتی است.
۲. تمرکز بر غذا، نه ورزش
کاهش مقدار زیادی وزن دلهره آور به نظر می رسد، اما در کارم با بیماران، مجموعه ای از نکات را کشف کرده ام که این روند را آسان تر و مؤثرتر می کند.
موضوعی که اغلب افراد را شوکه می کند، این است که من می گویم یک رژیم ورزشی جدید را شروع نکنید. ورزش فواید بی شماری برای سلامتی دارد و مطالعات نشان داده است که به کاهش قند خون کمک می کند، اما ابزاری مؤثر برای کاهش وزن در بزرگسالان نیست.
وقتی چربی اضافی بدن از بین رفت، مطمئناً هر چه فعال تر باشید، برای سلامتی بلند مدت شما بهتر است و اگر شغل کم تحرکی دارید، مرتباً بایستید: نشان داده شده است که ایستادن به طور قابل توجهی سطح قند خون و انسولین را کاهش می دهد.
۳. وزن مطلوب بدن خود را پیدا کنید
وقتی وزن کم کردید و از منطقه خطر دیابت خارج شدید، بسیار مهم است که بفهمید بدن شما برای حفظ آن سطح به چه مقدار غذا نیاز دارد، بنابراین باید هر هفته خود را وزن کنید و آن را یادداشت کنید. نوشتن آنچه می خورید نیز راهی عالی برای پیگیری است.
حفظ وزن ممکن است برای افراد مختلف متفاوت باشد - شاید بتوانید مقدار کربوهیدرات هایی را که در بشقاب خود قرار می دهید به نصف کاهش دهید یا روزه داری متناوب را امتحان کنید.
من از ورود داروهای کاهش وزن به بازار مانند وگووی استقبال می کنم، اما آنها مردم را به تغییر عادات غذایی خود در درازمدت تشویق نمی کنند. کاهش وزن پایدار به یادگیری یک مهارت جدید نیاز دارد که آن یک روش متفاوت برای غذا خوردن تا آخر عمر است. متأسفانه، هیچ راه حل جادویی وجود ندارد. غذاهایی را پیدا کنید که شما را بدون افزایش وزن سیر می کنند، مانند سبزیجات فیبردار و ماهی.
افرادی که من با آنها برخورد داشته ام و بیشترین موفقیت را داشته اند، همگی از همان ابتدا از حمایت دوستان و خانواده خود برای کمک به ادامه مسیرشان استفاده کرده اند. من معتقدم که بدون این حمایت و تغییر روش غذا خوردن این کار غیرممکن است.
۴. محدود کردن مصرف الکل یکی دیگر از موارد ضروری است
الکل تقریباً به اندازه چربی، کالری دارد و بیشتر نوشیدنی های الکلی حاوی ۲۰۰کالری یا بیشتر هستند، بنابراین در طول مدت کاهش وزن کوتاه مدت از مصرف نوشیدنی های الکلی اجتناب کنید و در درازمدت مراقب باشید که به ندرت از این نوشیدنی ها استفاده کنید. البته باید متذکر شوم که تحقیقات جدید نشان داده اند که هر نوع نوشیدنی الکلی با هر درصدی از الکل، سرطان زا است.
۵. خوردن میان وعده را متوقف کنید
ما نیازی به خوردن میان وعده‌های غذایی نداریم و اغلب این کار را از روی کسالت انجام می دهیم نه گرسنگی. اگر هوس کردید که چیزی بخورید بهتر است پیاده روی کنید تا حواس خود را پرت کنید، یا تا وعده غذایی بعدی، چیز دیگری پیدا کنید که شما را مشغول کند. وقتی نوبت تلویزیون رسید، جلوی تلویزیون غذا نخورید، زیرا حواس پرتی اغلب باعث می شود بیشتر غذا بخوریم. وقتی غذا می خورید، آگاهانه غذا بخورید و از آن لذت ببرید.
*کتاب"Life Without Diabetes یا زندگی بدون دیابت" نوشته ی پروفسور روی تیلور یک راهنمای جامع برای درک دیابت نوع ۲و معکوس کردن این بیماری است. این اثر شامل یک برنامه ی کاهش وزن سریع است که به افراد کمک می کند تا با کاهش مصرف کالری، دیابت را مدیریت کرده و حتی آن را معکوس کنند. برای اطلاعات بیشتر، می توانید آن را درAmazon یاDiabetes UK بررسی کنید.
منبع:
https://www.telegraph.co.uk/health-fitness/conditions/diabetes/diabetes-danger-zone/?ICID=continue_without_subscribing_reg_first